Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 78970
تاریخ انتشار : 28 تیر 1394 15:17
تعداد بازدید : 1505

معرفی کتاب المبداء و المعاد

معرفی کتاب المبداء و المعاد

 بسم الله الرحمن الرحیم

کاربران محترم و فرهیخته پایگاه اطلاع رسانی جناب دکتر شانظری به اطلاع شما می رسانم که ، کتاب المبداء و المعاد تألیف صدرالمتألهین شیرازی دو بخش دارد ؛ که بخش المبداء توسط دکتر محمد ذبیحی در یک جلد مجزا (جلد اول) ترجمه و شرح گردیده است و بخش  معاد شناسی (جلد دوم) به قلم جناب شانظری است. در بخش معرفی کتاب بخشی از مقدمه این دو بخش به قلم حضرات اساتید محترم به محضر شما تقدیم می گردد. لازم به ذکر است دو جلدی که شرح آنها رفت توسط انتشارات دانشگاه قم منتشر گردیده است.

از بذل توجه شما سپاسگزارم

مدیریت سایت

 

 


 

 

 

حمد وسپاس خداوند را که جهان وجهانیان به او وجود یافت و نمایش جلال و جمالش گشت، او که سرچشمه جوشان حکمت و معرفت و مبع خیرات و آغاز و انجام وجود شناخته شد و انسان را صید دام عشق خود و مست جام معرفتش ساخت و درود بی پایان بر اول تجلی او ، خورشید عالمتاب ، خاتم حکمت ، معلم و مربی بشریت ، مشکات نبوت و رسالت ، گنجینه اسرار آفرینش حضرت محمد صلی الله علیه و آله سلم و سلام فراوان بر خاندان پاک و مطهر او که معدن دانش و نماد ارزش و مصداق عصمت و صداقت اند و به ویژه بر خاتم عظمای ولایت عجل الله تعالی فرجه که با ظهورش تمامی اسماء و صفات الهی در عالم شهود نمایان می گردد.

.......

بخش برین حکمت ، معرفت مبداء و معاد و اندیشیدن درباره ی مبداء و فرجام هستی ست. انسان از سپیده دم طلوع اندیشه همواره نوعی گرایش توأم با اعتقاد به خالق هستی در نهاد خود احساس می کرده و دلمشغولی شناخت آفریینده ی این جهان هرگز رهایش نساخته است. بنابراین با ارائه دلیل ، در جهت گشودن راهی به سوی وی تلاش کرده است.

حکیمان و متکلمان اسلامی ، هر یک بر اساس مشرب خویش در این مسیر کوشیده، کتاب ها و رساله های متعدد در باره ی مبداء و معاد پدید آورده اند.

در میان فلاسفه ی اسلامی، نقطه ی عطف به شمار می آید و در تاریخ فلسفه ی اسلامی جایگاهی برجسته و ممتاز دارد. او ، در کتاب های متعددش به شناخت آغاز و انجام هستی اهتمام خاص ورزیده و کتابی مستقل تحت عنوان المبداء و المعاد تدوین کرده است.

توفیقی که در این نوشتار رفیق نگارنده شد آشنایی با یکی از کتب و آثار گران سنگ ستاره درخشان جهان حکمت و فلسفه و غواص دریای معارف و سلطان فلاسفه و حکیم متأله ، صاحب حکمت متعالیه ، ملقب به صدرالمتألهین جناب محمد بن ابراهیم شیرازی « نور الله رمسه و حشره الله تعالی مع الواجد الحکمه الحقیقه الالهیه»و آن اثر عبارت است از کتاب « المبداء و المعاد» که توسط وی تدوین شده است. ( کار تصحیح و تحقیق این کتاب با ده نسخه معتبر از جمله مقابله با نسخه دست نوشت ملاصدرا با همکاری دوست معزز و مکرم جناب مستطاب دکتر محمد ذبیحی با دقت زیاد همراه با مقدمه و فهرست ها در دو جلد توسط انتشارات بنیاد حکمت اسلامی صدرا در سال 1381 به چاپ رسیده است.)

این کتاب بعد از کتاب اسفار اربعه بزرگترین و پر محتواترین اثر او به شمار می آید و می توان گفت از بهترین آثار اوست که دستاوردهای آن در نوع خود بی نظیر است زیرا احاطه علمی و قریحه ذاتی و ذهن خلاق او در کنار بهره گیری از تجارب علمی پیشینیان و عنایات و امدادهای علمی از یکسو و تجربه تدوین کتاب اسفار اربعه که پیش از این تدوین شده و یا لااقل بخش عمده آن را نگاشته بود از سوی دیگر بر استحکام متن و استدلالهای متین عقلی و استواری مطالب و وجود استنادات حاکی از اشراف او بر دیدگاه های مختلف افزوده شده است.

ملاصدرا در مقدمه این کتاب می نویسد: « چون دیدم علوم نقلی و براهین عقلی در این جهت متحدند .... تصمیم گرفتم کتابی تدوین نمایم مشتمل بر دو فن که پایه و اساس دو دانش بزرگ است یعنی فن ربوبیات به نام اثولوجیا که پایه علم کلی و فلسفه اولی است و فن علم النفس که پایه و ثمره علم طبیعیات بشمار می آید.

بخش نخست و فن اول این کتاب المبداء که دارای سه گفتار است توسط برادر ارجمند و فرزانه حکمت جناب آقای دکتر محمد ذبیحی با قلم بسیار زیبا و رسا عباراتی بسیار روان و گویا که شایسته آن کتاب است ، ترجمه و شرح و به چاپ رسیده است بخش دوم یعنی فن دوم « المعاد» که در آن از موجودات معادی و مسایل مربوط به نفس بحث و تحقیق شده در برابر شما قرار دارد. این فن درارای چهار مقاله است . ماصدرا در مقاله اول ، نظم و ترتیب و کیفیت پیدایش موجودات معادی را مورد بررسیر و تحقیق قرار داده و در آغاز به تحلیل و بررسی مسایل مربوز به نفس پرداخته و سرانجام مطالب این گفتار را به ویژه در انسان شناسی فلسفی همراه با دیدگاه خود درباره هویت انسان ، در بیست و چهار فصل تبیین نموده است او در این مقاله سخنان مشاهیر از حکماء و کلمات قدماء و متأخرین را در مسئله مزاج و کیفیت ترکیب عناصر و نحوه ترکیب در ممتزجات عنصری از معادن ، نباتات و حیوانات و چگونگی اتحاد نفس با قوای ظاهری و باطنی و ترکیب ماده با مجرد و نفس با بدن و تکوّن حیوان و انسان و مراتب عقل عملی و نظری نقل و بررسی کرده و آراء خود را ارائه نموده است.

صدر امتالهین در مقاله دوم به تبیین چگونگی زندگی پس از مرگ و نوع حیات در جهان واپسین پرداخته وجود آن را امری طبیعی ، ضروری ، حقیقی، لازم و غیر منفک از آفرینش دانسته است. وی در این گفتار آرائ و عقاید متکلمان و حکیمان را در بحث معاد مطرح م مورد بررسی قرار داده است او برای انسان شناسی فلسفی خود پس از اثبات وجود حیات و زندگی پس از مرگ همراه با براهین غقلی و شواهد نقلی در دو فصل بیان کرده است وی پس از تبیین دیدگاه خود به شبهات در باب معاد جسمانی را شرح و تبیین کرده است چرا که از اختصاصات حکمت جاودانه م کتعالیه او این است که برهان ، عرفان و قرآن ممزوج و دیدگاه خود را بر پایه این سه منبع و بهره گیری از سه روش استوار کرده است در این مقاله نیز تلاش دارد تا حیات پس از مرگ  را با زبان برهان و عرفان معرفی کند وی مطالب و مباحث مهم خود را در پنج فصل تقریر و تدوین نموده و سرانجام معتقد است معاد جسمانی از ضروریات کتاب و سنت و از بدیهیات خلقت و آفرینش است. او در این مقاله به بیان کیفیت مرگ طبیعی و احوال مخصوص به قبر، برزخ و آخرت پرداخته و احوال نفوس و ارواح در آخرت و سعادت و شقاوت و لذات و آلام را به طور تفصیل همراه با اقوال حکما مورد پژوهش قرار داده است.

وی در مقاله چهارم مسائل مربوط به نبوت ، امامت و ولایت را در دوازه فصل تدوین کرده است. در این گفتار اوصاف نبی و خصوصیات او ، درجه نبوت ، اصول معجزات و خوارق عادات ، فرق بین الهام وتعلیم ، کیفیت اتصال نبی (ص) به عالم غیب و مسئله وحی الهی ، اسرار شریعت و فایده طاعات و عبادات و منافع آنها را بیان کرده است.

در ترجمه و شرح کوتاه این بخش از کتاب « المعاد » تلاش فراوان همراه با دقت زیاد انجام گرفت تا ضمن امانتداری و پایبندی بر دلالت اولی الفاظ و ظهور نخست عبارات ، از تفسیر و تأویلهای جانبی پرهیز گردد و مطالب با قلمی روان و بیانی ساده به مخاظبان منتقل گردد و در مواردی که مؤلف از نقل عبارات حکیمان و متکلمان بهره جسته نیز تلاش شده تا مآخذ و منبع آن شناسی شود و به آن اشاره گردد.




 

 

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

پربيننده ترين مطالب

ورود کاربر

حديث

امام حسين عليه السلام : لايَحِلُّ لِعَينٍ مُؤمِنَةٍ تَرَى اللّه َ يُعصى فَتَطرِفَ حَتّى تَغَيِّرَهُ

بر هيچ چشم مؤمنى روا نيست كه ببيند خدا نافرمانى مى شود و چشم خود را فرو بندد ، مگر آن كه آن وضع را تغيير دهد .

الأمالى ، طوسى ، ص 55 .