ارسال به دوستان
کد خبر : 253197

تربیت فرزند در سیره ی حضرت زهرا(س). (1)

این روزها، تعدد شیوه های مختلف تربیتی سبب شده است که بسیاری از والدین دچار سردرگمی شده و برای انتخاب بهترین شیوه ی تربیتی با مشکل روبرو شوند.در این میان سیره ی فاطمه ی زهرا(س) از بهترین و مطمئن ترین الگوهایی ست که پیروی از آن، سبک درست زندگی اسلامی را در تمامی ابعاد در پی خواهد داشت. این روزها، تعدد شیوه های مختلف تربیتی سبب شده است که بسیاری از والدینی که دغدغه ی تربیت درست فرزندانشان را دارند دچار سردرگمی شده و برای انتخاب بهترین شیوه ی تربیتی با مشکل روبرو شوند. از همین روی عاقلانه آن است که در این آشفته بازار تربیتی، به الگوهایی رجوع کنیم که نتایج درست و پرباری را داشته اند و انسانهایی خوب و شایسته تحویل جامعه داده اند. الگوهایی که بر مبنای دین و تربیت الهی استوار بوده و تمام همّ خود را بر اجرای فرامین الهی و اصل بندگی گذاشته اند.

انتشار این مقاله به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای  آن به عهده نویسنده محترم می باشد .

کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد.  

 

تربیت فرزند در سیره ی حضرت زهرا(س). بخش اول

چکیده:
این روزها، تعدد شیوه های مختلف تربیتی سبب شده است که بسیاری از والدین دچار سردرگمی شده و برای انتخاب بهترین شیوه ی تربیتی با مشکل روبرو شوند.در این میان سیره ی فاطمه ی زهرا(س) از بهترین و مطمئن ترین الگوهایی ست که پیروی از آن، سبک درست زندگی اسلامی را در تمامی ابعاد در پی خواهد داشت.
این روزها، تعدد شیوه های مختلف تربیتی سبب شده است که بسیاری از والدینی که دغدغه ی تربیت درست فرزندانشان را دارند دچار سردرگمی شده و برای انتخاب بهترین شیوه ی تربیتی با مشکل روبرو شوند. از همین روی عاقلانه آن است که در این آشفته بازار تربیتی، به الگوهایی رجوع کنیم که نتایج درست و پرباری را داشته اند و انسانهایی خوب و شایسته تحویل جامعه داده اند. الگوهایی که بر مبنای دین و تربیت الهی استوار بوده و تمام همّ  خود را بر اجرای فرامین الهی و اصل بندگی گذاشته اند.
در این میان زندگی و سیره ی فاطمه ی زهرا(س) از بهترین و مطمئن ترین الگوهایی ست که پیروی از آن، سبک درست زندگی اسلامی را در تمامی ابعاد در پی خواهد داشت.
یکی از اصول حاکم بر زندگی این بانوی بزرگوار، دقت در تربیت فرزندان و تحمل تمام مشقت ها برای ارائه ی بهترین انسانها به جامعه بوده است که ثمره ی این زندگی مقدس، فرزندانی چون حسن، حسین، زینب و ام کلثوم(ع) می باشد.
کتابهای روایی و تاریخی شاهد این مدعاست که حضرت فاطمه(س) با آنکه تنها در حدود 8سال مادری کرد و در جوانی به شهادت رسید و به جز چند سالی با فرزندان خود زندگی نکرد، اما در همین فرصت کوتاه، آنها را به بهترین روش تربیت کرد و از کوچکترین و لطیف ترین نکته ها برای تعلیم و تربیت آنها بهره برد.
کتابهای روایی و تاریخی شاهد این مدعاست که حضرت فاطمه(س) با آنکه تنها در حدود 8سال مادری کرد و در جوانی به شهادت رسید و به جز چند سالی با فرزندان خود زندگی نکرد، اما در همین فرصت کوتاه، آنها را به بهترین روش تربیت کرد و از کوچکترین و لطیف ترین نکته ها برای تعلیم و تربیت آنها بهره برد.
رهبر معظم انقلاب در بیانی به تاثیر تربیتی این بانوی بزرگوار و پرورش نسلی شایسته اشاره کرده و می فرمایند: "تطبیق سوره ی کوثر با فاطمه ی زهرا(س) یک تطبیق مصداقی درست است . این همه برکات بر خاندان پیغمبر(ص)، بر یکایک ائمه ی هدی(ع)؛ عالم پر است از نغمه های دلنواز فردی و اجتماعی و دنیائی و اخروی که از این حنجره های پاک برخاسته؛ حسین بن علی، زینب کبری، امام حسن مجتبی، امام صادق، امام سجاد(ع)؛ هر کدام از ائمه را ببینید. چه غوغایی در عالم معرفت، در عالم معنویت، در بزرگراه هدایت از کلمات این بزرگواران . درسهای آنها و معارف آنها! این نسل فاطمه ی زهرا(س) است".[1]
در این مقاله سعی داریم به گوشه هایی از سیره و روش این بانوی بزرگوار در امر تربیت فرزندان پرداخته و به نکات برجسته ی زندگی ایشان در این زمینه اشاره نماییم:
عقیقه و گفتن اذان و اقامه در گوش نوزاد
یکی از سنت های جاری در زندگی حضرت زهرا(س)، گفتن اذان و اقامه در گوش فرزندان خود بود، به خصوص که این عمل مستحب به واسطه ی شخصیت ملکوتی پیامبر(ص) انجام می شد.[2]
در روایتی از حضرت علی(ع) آمده است که: "زمانی که هنگام زایمان فاطمه فرا رسید، پیامبر به اسماء بنت عمیس فرمود: بر بالین فاطمه حاضر شوید و وقتی فرزندش متولد شد در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه بگویید. زیرا اگر چنین کنید از شیطان در امان خواهد بود".[3]
همچنین در تاریخ آمده است که حضرت، برای همه ی فرزندان خود پس از ولادت گوسفند قربانی می نمودند.[4]

امام صادق (ع) می فرمایند: "زهرا(س) در روز هفتم برای دو فرزند خود عقیقه کرد و سر آنها را تراشید".[5]
در روایت دیگری از امام سجاد(ع) آمده است که: "فاطمه(س) برای حسن و حسین عقیقه کرد و یک دینار با یک ران گوسفند را به قابله داد"[6].
اهمیت انتخاب نام نیکو
فاطمه ی زهرا(س) در خصوص نامگذاری فرزندان دقت و حساسیت بسیاری داشت و نام فرزندان خود را از طریق هدایتگری های پیامبر(ص) و علی(ع) انتخاب می نمود و حقی را که بر عهده داشت به بهترین شکل ممکن ادا کرد تا زمینه ای برای پرورش هر چه بهتر روح و روان فرزندانش به وجود آید. نام هایی که علاوه بر محتوای مناسب دارای لفظی زیبا و ملیح بودند.
محبت نسبت به فرزندان
اصل محبت مادرانه در زندگی حضرت زهرا(س) و تربیت فرزندان از اهمیت بسیاری برخوردار است تا جایی که حضرت هنگامی که امر بین کار خانه و فرزندپروری دایر شد نگهداری از کودکش را انتخاب کرد.
سلمان فارسی که از اصحاب خاص پیامبر(ص) و علی(ع) می باشد می فرماید:" روزی فاطمه را دیدم که مشغول آسیاب بود. در این هنگام، فرزندش حسین گریه می کرد و بی تاب بود. عرض کردم: برای کمک به شما آسیاب کنم یا بچه را آرام نمایم؟ ایشان فرمودند: من به آرام کردن فرزندم اولی هستم. شما آسیاب را بچرخانید".[7]
عطوفت و مهر مادری حضرت به قدری بود که در لحظات پایانی عمر خود سخت نگران حال فرزندانش بود. شاید بیشترین نگرانی این بزرگوار محرومیت آنها از مادر بود. زیرا می دانست که پس از شهادتش هیچ کس نمی تواند مهر و محبت مادری را نسبت به آنها داشته باشد. از این روی برای اینکه فرزندانش از این نعمت بزرگ یعنی محبت مادرانه محروم نمانند به حضرت علی(ع) پیشنهاد کرد و از ایشان خواست که پس از او کسی را به همسری انتخاب کند که بتواند از عهده این مهم برآید.[8]
یکی از وظایف والدین به ویژه مادر، مراقبت از سلامتی جسمی فرزندان است. حضرت زهرا(س) به عنوان مادری نمونه در این مورد نیز حساسیت خاصی داشت که نمونه ای از آن در قصه ی سوره هل اتی و بیماری حسنین و نذر سه روزه ی فاطمه(س) برای بازگشت سلامتی و صحت فرزندان خود می باشد.
توجه به سلامت فرزندان
یکی از وظایف والدین به ویژه مادر، مراقبت از سلامتی جسمی فرزندان است. حضرت زهرا(س) به عنوان مادری نمونه در این مورد نیز حساسیت خاصی داشت که نمونه ای از آن در قصه ی سوره هل اتی و بیماری حسنین و نذر سه روزه ی فاطمه(س) برای بازگشت سلامتی و صحت فرزندان خود می باشد.
در تاریخ آمده است که وقتی امام حسن و امام حسین(ع) مریض شدند حضرت زهرا(س) آن دو بزرگوار را در آغوش گرفته و نزد پیامبر برد و فرمود: اگر فرزندانم شفا یابند سه روز برای خدا و به جهت شکر گزاری روزه خواهم گرفت.[9]
همچین آن حضرت در سیراب نمودن فرزندان از شیر خود که عامل موثر در تکامل جسمی و روحی فرزندان است دریغ ننمود[10] و برای این امر مهم اهمیت بسیاری قائل بود.
احترام به فرزندان
زهرای مرضیه(س) به فرزندانش احترام بسیاری می گذاشت. آنها را با احترام خاصی خطاب می کرد و همیشه سعی می کرد ایشان را با نامهای زیبا و عناوینی نیکو صدا بزند و با  بهره گیری از این روش سعی در آموزش و تربیت دینی و اخلاقی آنها داشت.

برای نمونه در حدیث شریف کساء حضرت در پاسخ سلام فرزند خود امام حسن(ع) می فرماید: سلام بر تو ای نور دیده ام و میوه ی دلم! و در پاسخ سلام امام حسین(ع) می فرماید: سلام بر تو ای فرزند من و ای نور دیده ام و میوه ی دلم!
تربیت فرزند از طریق بازی
بازی کودکانه ی مادر با فرزندان، رشد جسمی و فکری آنها را سرعت می بخشد و احساسات پاک مادرانه را به آنها منتقل می کند.
حضرت فاطمه(س) وقتی که با کودکان خود بازی می کرد با بهره گیری از اشعار مختلف به پرورش اندیشه ی آنها می پرداخت.
نقل است که وقتی آن حضرت با فرزندش امام حسن(ع) بازی می کرد، اشعاری زیبا و ادیبانه برای او می خواند و می فرمود: "حسن جان! مانند پدرت علی باش و ریسمان را از گردن حق بردار. خدای احسان کننده را پرستش کن و با افراد دشمن و کینه توز دشمنی کن".[11]
همچنین در تاریخ آمده است که آن بانو وقتی با فرزندش حسین بازی می کرد با لحنی آمیخته با طنز این بیت را می خواند که: "تو به پدرمن(پیامبر) شبیهی و به پدرت علی شباهت نداری". که این بیان حضرت همواره موجب خنده و تبسم علی(ع) می شد.[12]
همچنین نقل شده است که زمانی که حسنین(ع) به بازی با یکدیگر مشغول بودند ایشان و پیامبر(ص) آنان را در هر چه بهتر انجام دادن بازی که نقش عمده ی تربیتی داشت تشویق می نمودند.[13]

پی نوشت:
[1]
. بیانات در دیدار مداحان اهل بیت(ع) به مناسبت میلاد حضرت زهرا(س)، 14/4/86

[2].بحار الانوار، ج43، ص240

[3].کشف الغمه فی معرفه الائمه، ج2،ص148

[4].بحارلانوار، ج43،ص240

[5].همان، ص256

[6].همان، ج43، ص240

[7]. همان، ج43،ص257

[8]. مناقب ابن شهر آشوب، ص362

[9]. نهج الحیاة، ص158، ح86

[10]. جلوه های رفتاری حضرت زهرا(س)، ص37

[11]. فرهنگ سخنان حضرت فاطمه(س)، ص156

[12]. جلوه های رفتاری حضرت زهرا(س)، ص44

[13]. بحارالانوار، ج43،ص286

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :