ارسال به دوستان
کد خبر : 205394

كالوينيسم

اصلاح گران دینی که با ثروت اندوزی کلیسای کاتولیک از راه زمینداری (فئودالیسم)و آمرزش فروشی مخالف بودند، با کل مفهوم سلسله مراتب کلیسا مبارزه کردند و مدرس گرائی را به عنوان محصول فاسد آن سلسله مراتب نکوهیدند و بازگشت به اصول اولیه ی مسیحیت را تشویق کردند.آنها بسیاری از آداب و رسوم جامد کاتولیسیسم را کنار گذاشتند و معتقد بودند دین از روح بشر جدائی ناپذیر است و کافی است هر کس روح خود را متوجه پروردگار کند، بدین ترتیب مراسم و مناسک دینی و مذهبی بسیار ساده شد. روزگار نو ضروری می کرد کلیسا از همه ی وسائل تجملی و گرانبها رهائی یابد و به اصطلاح کلیسای ارزان جای کلیسای تجملی را بگیرد.جنبش اعتراضی، پروتستانی انجیل را یگانه منبع درک و دریافت حقیقت می دانست و خطاناپذیری پاپ را در هیچ مساله ی دینی نپذیرفت. به طورکلی در نهضت اصلاح دینی چهار گروه حضور دارند که عبارتند از:آئین لوتری، آئین کالوینی، آناباپتیسم و ضد اصلاح دینی ها یا اصلاحات کاتولیکی.اصطلاح نهضت اصلاح دینی گاهی به معنای خاص تری استعمال می شود که شامل اصلاحات کاتولیکی نمی شود

انتشار این مقاله به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای  آن به عهده نویسنده محترم می باشد .

کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد.  

 

کالوینیسم

نویسنده :سيد محمد ذوالفقاري

نام فلسفه و مکتب سیاسی و مذهبی منسوب به ژان کالوین (1565-1509) فیلسوف و اندیشمند فرانسوی می باشد. ژان کالوین در 10 ژوئیه ی 1509م در شهر اسقف نشین نویان واقع در شمال فرانسه و هفتاد مایلی شرق پاریس به دنیا آمد.پدرش متصدی امور مالی اسقف نشین محلی بود و مادرش را در کودکی از دست داد.

کالوین در دانشگاه های پاریس، اورلئان و بروژ تحصیل کرد.در سال 1520م وارد دانشگاه پاریس شد و در آنجا زبان لاتین را آموخت، او در 1528به دانشگاه اورلئان رفت حقوق مدنی را در آنجا فرا گرفت، مشوق او برای آموختن حقوق پدرش بود و به گفته خود او پدرش گمان می کرد خواندن حقوق کار سودآوری است.مطالعات گسترده کالوین در زمینه ی حقوق مدنی او را با شیوه و اندیشه هائی آشنا ساخت که بعدها در دوره ای که به عنوان یک مصلح شناخته می شد از آنها استفاده کرد.

او در اورلئان زبان یونانی را فرا گرفت و در سال 1529برای مدتی به بورژ رفت و در آنجا مجذوب حقوق دان معروف ایتالیائی آندره آلسیاتی شد. کالوین صراحت بیان خود را تا حدود زیادی مدیون آلسیاتی است.[1]

کالوین پس از اتمام تحصیلاتش به پاریس بازگشت و در سال 1533در آماده سازی خطابه ای شرکت داشت که سرپرست دانشگاه پاریس نیکلاس کاپ آن را ایراد کرد.این خطابه که بر اساس دیدگاه معتدل پروتستانی آماده شده بود، که مخالفت های شدیدی را از طرف مقامات دانشگاه و شهر در پی داشت، پس از این سخنرانی و ماجراهای پس از آن کالوین از ترس جانش پاریس را ترک کرده و به شهر بال سوئیس رفت.[2]

او در شهر بال فارغ از هر درد سری و در آرامش کتابی را منتشر ساخت که از قضا تاثیر حیاتی بر نهضت اصلاح دینی گذاشت عنوان این کتاب "نهادهای دین مسیحی" بود و در سال 1536 منتشر شد.[3]

اما این آرامش دیری نپائید و او مجبور شد در سال 1536عازم استراسبورگ شود.[4]جنگ های منطقه ای کالوین را مجبور کرد از بیراهه ای طولانی که از ژنو می گذشت خود را به استراسبورگ برساند که این بیراهه راه زندگی او را هم عوض کرد، در آن زمان ژنو به تازگی استقلال یافته بود و به دلایل گوناگون و از جمله دلائل سیاسی به تازگی اصلاح دینی را پذیرفته بود.[5]

کالوین تصمیم داشت فقط یک شب را در ژنو اقامت کند، اما رهبر اصلاح گران ژنو گیوم فارل نزد وی آمد و با اصرار فراوان تقاضا کرد که او در شهر بماند و به آرمان نهضت اصلاح دینی کمک کند و در نتیجه کالوین تقاضای او را با بی میلی قبول کرد.[6]

پس از دو سال تلاش های کالوین در ژنو به جائی نرسید و با مخالفت شدید مخالفان روبرو شد. او سرانجام در روز عید پاک 1538 و پس از بروز مشاجرات بسیار از ژنو اخراج شد.[7]

پس از اخراج، از ژنو به استراسبورگ رفت. اما پس از مدتی در سال 1541در اثر وخامت اوضاع سیاسی و دینی ژنو با تقاضای اهالی شهر برای بازگرداندن آرامش به ژنو بازگشت.کالوین این بار با مخالفانی که او را تحمل نمی کردند از موضع قدرت برخورد کرد و با مقاومت او سرانجام موج مخالفت با برنامه ی اصلاحی فروکش کرد به گونه ای که او در واپسین دهه ی زندگی عملا در مسائل دینی شهر آزادانه تصمیم می گرفت.[8]

هدف کالوین در ژنو این بود که رژیمی دین سالار بر پا کند که در آن هم اقتدار دینی و هم اقتدار روحانی به خدمت، پرستش و تجلیل خداوند اختصاص یافته باشد. ژنو الگوی نظم نو زندگی شد.[9]

کالوین سرانجام ساعت هشت بعد از ظهر 27 مه 1564 درگذشت و بنا به وصیت خودش در گورستان عمومی به خاک سپرده شد، بدون آن که سنگی بر آن نهاده شود.[10]

جایگاه کالوینیسم در نهضت اصلاح دینی

اصلاح گران دینی که با ثروت اندوزی کلیسای کاتولیک از راه زمینداری (فئودالیسم)و آمرزش فروشی مخالف بودند، با کل مفهوم سلسله مراتب کلیسا مبارزه کردند و مدرس گرائی را به عنوان محصول فاسد آن سلسله مراتب نکوهیدند و بازگشت به اصول اولیه ی مسیحیت را تشویق کردند.آنها بسیاری از آداب و رسوم جامد کاتولیسیسم را کنار گذاشتند و معتقد بودند دین از روح بشر جدائی ناپذیر است و کافی است هر کس روح خود را متوجه پروردگار کند، بدین ترتیب مراسم و مناسک دینی و مذهبی بسیار ساده شد. روزگار نو ضروری می کرد کلیسا از همه ی وسائل تجملی و گرانبها رهائی یابد و به اصطلاح کلیسای ارزان جای کلیسای تجملی را بگیرد.جنبش اعتراضی، پروتستانی انجیل را یگانه منبع درک و دریافت حقیقت می دانست و خطاناپذیری پاپ را در هیچ مساله ی دینی نپذیرفت.[11]

به طورکلی در نهضت اصلاح دینی چهار گروه حضور دارند که عبارتند از:آئین لوتری، آئین کالوینی، آناباپتیسم و ضد اصلاح دینی ها یا اصلاحات کاتولیکی.اصطلاح نهضت اصلاح دینی گاهی به معنای خاص تری استعمال می شود که شامل اصلاحات کاتولیکی نمی شود.[12]در این میان اصول نظری و عقیدتی که از نهضت اصلاحی کالوینیستی حاصل شد معمولا عقائد و نظرات اصلاح شده (Reformed) خوانده می شود، کلیساهایی که از این حرکت اصلاحی در بخش فرانسوی زبان سوئیس برخاسته اند نیز کلیسای اصلاح شده خوانده می شود.[13]

آموزه های سیاسی و اندیشه ی سیاسی کالوینیسم

اعتقاد به حاکمیت خداوند هسته ی اصلی اندیشه و الهیات سیاسی کالوینیسم را تشکیل می دهد.به عقیده کالوین دولت یا حکومت هم، فقط در این معنا اهمیت دارد، که به تحقق هدف های متعالی انسان کمک کند. کالوین مانند لوتر کلیسای ظاهر را از کلیسای غیر ظاهر متمایز کرد. به نظر او همچنان که از نظر سنت آگوستین، کلیسای واقعی اجتماع مومنان راستین است -که با وجود آن که از لحاظ زمان و مکان پراکنده اند- اما همه عضو اجتماع و کلیسای واحدی هستند.[14]

اختلاف نظر جدی میان کالوین و لوتر به عنوان دو رهبر در نهضت اصلاح دینی به سیاست و ارتباط دولت و کلیسا برمیگردد.کالوین قدرت سیاسی را به کلیسا بازگرداند و جامعه ای تحت حاکمیت کلیسا سازماندهی کرد.او معتقد بود کلیسا همان طور که نیاز به همدلی و اخوت دارد نیاز به قدرت نیز دارد.[15]

کالوین ذهنی عملی داشت و می دید انسان ها هرگز نمی توانند از دشواری های اقتدار سیاسی اجتناب کنند. در عین حال می دانست ممکن است از اقتدار سیاسی استفاده بد شود، وی معتقد بود این مشکل فقط زمانی حل می شود که سازمان های دینی و غیر دینی در یک اجتماع تعاونی به هم پیوند بخورند.[16]مسئولیت های سازمان دینی و غیر دینی در این پیوند مکمل یکدیگر است نه رقیب و معارض با هم، حاکم و کشیش هر دو، کارگزار و خدمت گزار خدای واحد هستند و به آرمان مشترکی وفادارند؛ تفاوت آنها تنها در حوزه ی کاری و ابزار است.[17] او آموخت اگر قرار است اراده ی خدا در جامعه اجرا شود باید نظم و وحدت بر جامعه حاکم باشد.[18]

نظم غیر دینی یا حکومت و نظم دینی یعنی کلیسا باید خود مختار و مستقل باشند و اختیارشان متمایز باشد.کالوین حکومت غیر دینی را شر مطلق نمی داند. به عقیده او خداوند حکومت را مقرر کرد تا بر گنهکاران نظارت کند.

کالوین بر آن بود که حکومت زمینی ابزاری آسمانی است. فرمانروایان مدنی مقامی خدائی دارند، و مردم باید از آنها مانند خدا اطاعت کنند. همچنین او به شکل حکومت اهمیت خاصی نمی داد، در عین حال او آریستوکراسی را از پادشاهی و دموکراسی بهتر می دانست.[19] کالوین به شدت به سلطنت بد گمان بود و معتقد بود پادشاهان زمینه ی بسیار مناسبی برای رسیدن به استبداد دارند.[20]

کالوین معتقد بود حکومت هر شکلی که داشته باشد، باید محترم باشد و از هرگونه فرمانروا هم باید اطاعت کرد.زیرا همه ی قدرت ها و اختیاراتشان از خداوند است و هرگز نباید در مقابل قدرت سیاسی مقاومت نشان داد.او گفت فرمانروای بد به اندازه ی فرمانروای خوب مستحق اطاعت است.او می گفت نمی توان در مقابل شهریار سلاح به دست گرفت.به همین دلیل کالوین پیام آور حق انقلاب برای مردم نبود.

الگوی حکومتی که کالوین در ژنو به وجود آورد دین سالار بود. در این شکل از حکومت دست کم به طور رسمی دو هیئت حاکمه جدا از هم وجود داشت، که اولی شورای عالی مدنی بود، که کارگزار غیر دینی و رهبری کننده ی جامعه بود و دومی انجمن کاتوزیان است که هیئت حاکم بر کلیسا می باشد.[21] کالوین برای صاحبان قدرت دو نقش را در نظر گرفت: 1- پاسداری از نظم سیاسی و کلیسایی، 2- فراهم آوردن زمینه برای آموزش عقائد صحیح.[22]

مقامات سیاسی و معنوی، هر دو، موظف بودند از منابع خاصی که خداوند در اختیار آنها قرار داده، برای نظم بخشیدن به مردم استفاده کنند. قدرت سیاسی می بایست از حق خود در اعمال فشار (در قالب تبعید و اعدام ) استفاده کند و قدرت معنوی نیز باید از حق خود در آموزش، برای ارتقای سطح فضیلت سود جوید.[23]

انجمن کاتوزیان در برگیرنده ی کشیشان و هیئت نسبتا بزرگی از ریش سفیدان غیر روحانی بود، که شورای عالی مدنی به طور رسمی آنها را منصوب کرده بود. اما انتصاب آنها در واقع زیر نظر و تسلط پرسبیترها که هیئتی از پیشوایان روحانی بودند قرار داشت. انجمن کاتوزیان یا بهتر است گفته شود اقلیت کشیشان این انجمن، هیئت واقعی حاکم بر ژنو بودند.کالوین معتقد بود خداوند به همه ی مراحل زندگی انسان ها توجه دارد.
نتیجه ی عملی این اصل اعتقادی در زندگی اجتماعی تنظیم مقررات مفصل و مداخله ی انجمن کاتوزیان در کارهای شخصی مردم بود. حتی این انجمن می توانست در کارهای خصوصی مردم دخالت کند.

در نظریه ی سیاسی کالوینی دموکراسی کم رنگی نیز وجود داشت، کالوینیسم بعدا انگیزه ی رشد دموکراتیک شد اما خود کالوین چنین چیزی را در نظر نداشت. از اصل مشارکت مردمی در کلیسا به عنوان دلیل دموکراسی نهفته ی الهیات کالوینیستی یاد شده است.[24]

منابع :

[1] -مگ گراث، آلتسر؛ مقدمه ای بر تفکر نهضت اصلاح دینی، ترجمه ی بهروز حدادی، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، 1382، نوبت اول، ص210

[2] -لین، تونی؛ تاریخ تفکر مسیحی، ترجمه ی روبرت آسریان، تهران، نشر و پژوهش فرزان روز، 1384، ص287

[3] -مگ گراث، آلتسر؛ پیشین، ص211

[4] -لین، تونی؛ پیشین، ص287

[5] -مگ گراث، آلتسر؛ پیشین، ص212

[6] -لین، تونی؛ پیشین، ص289

[7] -مگ گراث، آلتسر؛ پیشین، ص212

[8] -همان، ص213

[9] -عالم، عبد الرحمان؛ تاریخ فلسفه سیاسی غرب، عصر جدید و سده نوزدهم، تهران، وزارت امورخارجه، 1377، چاپ هشتم، ص 91

[10] -مگ گراث، آلتسر؛ پیشین، ص214

[11] -عالم، عبد الرحمان؛ پیشین، صصص72 73- 74

[12] -مگ گراث، آلتسر؛ پیشین، ص58

[13] -ویر، رابرت؛ جهان مذهبی (ادیان در جهان امروز)، ترجمه ی دکتر عبدالرحمن گواهی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1384، چاپ اول، ص 208

[14] -عالم، عبد الرحمان؛ پیشین، ص 93

[15] -ویور، مری جو؛ درآمدی بر مسیحیت، ترجمه ی حسن قنبری، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، 1381، ص184

[16] -عالم، عبد الرحمان؛ پیشین، ص 94

[17]-مگ گراث، آلتسر؛ پیشین، ص442

[18] -عالم، عبد الرحمان؛ پیشین، ص 94

[19] -همان، ص 95

[20] -مگ گراث، آلتسر؛ پیشین، 442

[21] -عالم، عبد الرحمان؛ همان،ص 97

[22] -مگ گراث، آلتسر؛ پیشین، 441

[23] -همان، ص441

[24] -عالم، عبد الرحمان؛ پیشین، ص99

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :