ساخت اجتماعی دین ورزیدن

چکیده ساخت اجتماعی دین ورزیدن دکتر مقصود فراستخواه در گروه جامعه شناسی دین مورد بررسی قرار گرفت گروه علمی- تخصصی جامعه شناسی دین انجمن جامعه شناسی ایران روز بیستم اردیبهشت ماه ۸۹ نشستی را برگزار کرد که در آن دکتر مقصود فراستخواه در قالب بحثی با عنوان «ساخت اجتماعی دین ورزی» به سخنرانی پرداخت. متن تحریر یافته و ویراسته این سخنرانی را در ادامه می خوانید. بحث حاضر بنده شاید حاوی کوششی باشد برای اینکه در باب دین ورزی به مثابه واقعیت اجتماعی تأملی صورت بگیرد. آفاق فکری جدید بشر سبب شده است که تأملات بی سابقه ای در باب دین به میان بیاید. چگونه می شود در دنیای کنونی زیست ولی از آفاق فکری آن طفره رفت. حداقل چیزی که از دینداران و نهادهای دینی انتظار می رود این است که بدانند در این آفاق نوپدید فکری، دین ورزیدن محل چه نوع پرسش هایی قرار می گیرد و چگونه توضیح داده می شود. کسی که در این آفاق به سر می برد، حتی اگر هم بخواهد دین ورزی بکند، صور دین باوری و دینداری او با دنیای پیشین متفاوت خواهد بود. پس فهمیدنی است که در باب دین ورزی از این افق های جدید باید بحث بشود. عرایض بنده سه قسمت خواهد داشت. ابتدا طیفی از آفاق فکری جدید را مرور می کنم. این طیف، دربرگیرنده پدیدار شناسی، برساخت گرایی، پساساخت گرایی و نیز نوشتار شناسی است. در قسمت دوم خواهم کوشید در محدوده وقت عرض بکنم که دین ورزی از این آفاق چگونه قابل توضیح است و سرانجام در قسمت سوم، قدری بیشتر بیان خواهم کرد که چطور با تحول ساخت اجتماعی ذهن و زبان و زندگی مردم، دین ورزی آن ها نیز از حالی به حالی می شود. ساخت اجتماعی دین ورزیدن

31 اردیبهشت 1393

گفتگو با حسن بلخاری؛ پیرامون هویت در معماری ایرانی/اسلامی

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این متن گفتگوی آقای بهرام هوشیار یوسفی با دکتر حسن بلخاری پیرامون هویت در معماری ایرانی/اسلامی می باشد. گفتگو با حسن بلخاری؛ پیرامون هویت در معماری ایرانی/اسلامی ..... به طور مثال سردر دانشگاه تربیت مدرس، در این سردر سنت حرف اول را می زند، آجر نیز حرف اول را در مصالح می زند. یعنی به جای استفاده از بتن سنگین و سرد، آجری را داریم که اگر بخواهم مبانی معنوی آجرکاری و فتوت نامه آجر کاران را بگویم خودش یک بحث مفصل و جدایی است. یعنی آجر به دلیل این که از خاک به وجود آمده است و ما عاقبت خاک گل کوزه گران خواهیم شد، .....

31 اردیبهشت 1393

بررسی روشهای مطالعه جامعه شناسانه دین

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای امان الله فصيحی به چاپ رسیده است بررسی روشهای مطالعه جامعه شناسانه دین چکیده: درنوشتار حاضر تلاش شده است که روش های مختلف جامعه شناسی دین مورد بررسی قرار گیرد تا از این طریق آسیبهای را که مطالعه جامعه شناسانه از دین در پی دارد شناسایی و در نتیجه الگوئی از جامعه شناسی دین مطرح نماید تا از حیث روش فاقد مشکلاتی باشد که جامعه شناسی دین در وضعیت موجود با آن درگیر است؛ به همین منظور پس از طرح مسأله و بررسی ابعاد و سطوح مختلف دین، سه روش «اثباتی»، «تفسیری» و «انتقادی» مورد بحث قرار گرفته و پیش فرضهای اساسی آنها مشخص شده است. پس از آن ارتباط این روشها با جامعه شناسی دین و اینکه هرکدام چه سطح و یا بعد از دین را به عنوان موضوع جامعه شناسی دین بر می گزینند موشکافی شده که روش اثباتی بعد عینی، روش تفسیری بعد ذهنی و روش انتقادی هر دو بعد را به عنوان موضوع جامعه شناسی دین انتخاب مینماید. البته بررسی پیامدهای هریک و نقد شان نیز مغفول نمانده است. کلید واژها: روش، جامعه شناسی، دین، اثباتی، تفسیری، پارادایم، انتقادی، جامعه شناسی دین، عرفی شدن.

31 اردیبهشت 1393

روش تأویلی تمثیلی فهم قرآن در عرفان و مذهب باطنیه

لازم به ذکر است این مقاله در مجله الهیات تطبیقی سال اول شماره دوم تابستان 1389 ص103-116 به چاپ رسیده است. چکیده روش تأویلی تمثیلی فهم قرآن در عرفان و مذهب باطنیه درمکتب عرفان و مذهب باطنیه از این جهت که برای آیات قران وکلمات آن معانی باطنی قائل اند اعتقاد یکسانی وجو دارد از این رو هردو طریق برای کشف حقایق معانی قرآن کریم روش خاص را پاسخگو می داند اما از الحاظ روش شناختی تمایز واشتراک هایی در شیوه هرمونوتیکی دو نحله فوق وجود دارد که با مطالعه دقیق در متون و منابع آنان این تمایز و اشتراک روشن می گردد با این بیان که در تأویل عرفانی سه ویژگی وجود دارد الف) کشف مفهوم در بطن آیات ب) تهذیب نفس برای دست یابی به کشف ج) گذر ازمعانی حسی و راه یابی به معانی باطنی و روحانی اما در نزد باطنیه مشخصه های اصل تأویل عبارت است از الف) تعیین مصداقی مفاهیم کلمات قرآن ب)تعلیم ج)آزاد بودن و تردد معانی از حسی به روحانی و یا بالعکس از روحانی به معانی حسی مقاله حاضر عهده دار تبیین این ویژگی ها و فرآیندهای روش شناختی این دو بینش است که با سیری در تبیین مفاهیم اصطلاحی نظیر مَثَل و تأویل در آرای آنان شروع و در پایان به وجوه اشتراک و تمایز در روش آن دو در تبیین قرآن کریم پرداخته شده است و سرانجام به داوری صحیح فهم متن اشاره گردیده است مَثَل ممثول تأویل عرفان باطنیه کشف تعلیم

27 فروردین 1393

فضای مقدس

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای جوئل پی بررتون و ترجمه مجید محمدی در مجله نامه فرهنگ شماره 29 به چاپ رسیده است فضای مقدس یک مکان مقدس در وهله نخست یک مکان تعریف شده و مشخص است که از فضاهای دیگر قابل تشخیص و تمیز است بدین ترتیب مراسمی که مردم در یک مکان در آنجا شرکت میکنند یا بدان توجه مینماید مقدس تلقی شده و از مکانهای تعریف شده دیگر متمایز می شود ....مکان مقدس توجه ما را بر صور اشیا و اعمال موجود در خود متمرکز میکند و آنهارا به صورتی عرضه میکند که متحمل معنای دینی باشند این نمادها توصیف کننده مولفه های بنیادی واقعیت مزبور زندگی را منطبق با آن دیدگاه تعریف میکند و طرق اتصال میان جهان انسانی و واقعیت های الهی را به دست میدهد....... مکان مقدس فضای مقدس شمایل های جهان

25 اسفند 1392

مسیحیان ونقد آرای اسکوفیلد

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای محمد لگنهاوزن و عبدالحسین ابراهیمی سرو علیا در مجله معرفت ادیان شماره 1 زمستان1388 به چاپ رسیده است چکیده مسیحیان ونقد آرای اسکوفیلد اسكوفيلد نويسنده ي كتاب مقدس مرجع، چنان كه مسيحيان منتقد نوشته اند، در يادداشت هاي خود، دچار اشتباهات بزرگي شده است آرا و آموزه هاي او و تفسيرهايي كه از كتاب مقدس انجام داده است، با آموزه هاي حضرت عيسي عليه السلام منافات دارد. اين مقاله به روش كتابخانه اي و با هدف نقد آراي اسكوفيلد از ديدگاه مسيحيت، نگاشته شده و درصدد است تا ثابت كند تدبيرها يا دوره هاي هفت گانه و ديگر عقايد او، مورد تاييد كتاب مقدس و انديشوران مسيحي نيست. نداشتن نظام واحد، شخصي و خصوصي كردن آموزه ي نجات، رنگ سياسي دادن به ظهور مسيح و حكومت هزار ساله ي او، تاكيد بر پايه گذاري پادشاهي داود عليه السلام توسط حضرت عيسي عليه السلام و پادشاهي زميني او، از اشكالات جدي كتاب اسكوفيلد است. كليد واژه ها : اسكوفيلد، مسيحيت صهيونيستي، تدبيرگرايي، ملكوت خدا ، و ملكوت آسمان

21 اسفند 1392

بررسی مفهوم هویت در معماری قدسی

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم فریال احمدی و علیرضا صادقی در کتاب ماه هنر شماره 148 دی ماه 1389 به چاپ رسیده است. چکیده بررسی مفهوم هویت در معماری قدسی معماری به مثابه ملموس ترین و محسوس ترین بخش از این پدیده والا از دیرباز بستر تبلور اندیشه های متعالی انسان تجلی گاه احساسات ناب بشری و خواستگاه تحقق کمالات آدمیان بوده است از سویی دیگر مساجد که نمودی برجسته و آشکار از هنر در ساحتی متبرک و مقدس می باشند از دیر باز بسترساز رویدادهای تاریخی ، اجتماعی سیاسی و.... بوده اند. متاسفانه مسامحه و بی توجهی هنرمندان امروز به معنویت به مثابه برترین عامل هویت ساز بشری به خلق آثاری منتهی گشت که آدمی را روز به روز از کمالاتش دور ساخت از رو نوشتار سعی بر آن دارد تا به بازشناسی و مداقه مفاهیم و مضامین هویت در معماری قدسی بپردازد. هویت معنوی معماری قدسی معماری مساجد

18 اسفند 1392

بررسی مفهوم هویت در معماری قدسی

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم فریال احمدی و علیرضا صادقی در کتاب ماه هنر شماره 148 دی ماه 1389 به چاپ رسیده است. چکیده بررسی مفهوم هویت در معماری قدسی معماری به مثابه ملموس ترین و محسوس ترین بخش از این پدیده والا از دیرباز بستر تبلور اندیشه های متعالی انسان تجلی گاه احساسات ناب بشری و خواستگاه تحقق کمالات آدمیان بوده است از سویی دیگر مساجد که نمودی برجسته و آشکار از هنر در ساحتی متبرک و مقدس می باشند از دیر باز بسترساز رویدادهای تاریخی ، اجتماعی سیاسی و.... بوده اند. متاسفانه مسامحه و بی توجهی هنرمندان امروز به معنویت به مثابه برترین عامل هویت ساز بشری به خلق آثاری منتهی گشت که آدمی را روز به روز از کمالاتش دور ساخت از رو نوشتار سعی بر آن دارد تا به بازشناسی و مداقه مفاهیم و مضامین هویت در معماری قدسی بپردازد. هویت معنوی معماری قدسی معماری مساجد

18 اسفند 1392

سازگاری عصمت با اختیار

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای عبدالحسین خسرو پناه و محمدرضا بهدار در فصلنامه علمی -پژوهشی مشرق موعود سال ششم شماره22 تابستان 1391 به چاپ رسیده است سازگاری عصمت با اختیار چکیده ازجمله شبهات و چالشهای فرا روی مباحث عصمت انبیای الهی و امامان شیعه(ع) چگونگی سازگاری عصمت با اختیار آدمی است. آیا مرتکب معصیت و خطا نشدن ،چه عمدی و چه سهوی چه صغیره و چه کبیره در همه عمر که مدعای اندیشمندان امامیه استبه نوعی سلب اختیار از معصوم نیست؟علما و حکمای اسلامی در پاسخ و تبیین عقلی و منطقی این مسطله راه حل هایی را مطرح کرده اند از جمله تبیین و تحلیلی کامل و جامع از سبب و منشاء عصمت معصومین و نیز بررسی توالی فاسد پذیرش جبری بودن عصمت همچون عدم استحقاق ثواب و فضیلت م متوجه نبودن تکلیف اتلهی نسبت به آنها..... آنچه در این نوشتار برای حل مناقشه عصمت و جبری انگاشتن آن از نظر می گذرانیم تبیین کلید حل معما یعنی بررسی ماهیت و حقیقت عصمت ، برای یافتن سبب این مصونیت معصومین(ع) است انبیا اختیار جبر عصمت قدرت معصوم

19 بهمن 1392

جایگاه کیهان شناختی دایره ومربع در معماری مقدس (اسلامی )

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای دکتر حسن بلخاری در مجله نشریه هنرهای زیبا شماره 24 زمستان 1384به چاپ رسیده است چکیده جایگاه کیهان شناختی دایره ومربع در معماری مقدس (اسلامی ) هنر و معماری سنتی مبتنی بر اصل تناظر میان عالم و آدم است.در ذهن بسیط انسان سنتی نسبتها و مفاهیم انسانی چنان بسط می یابند که دامنه وسیع کیهان را نیز در بر می گیرند و کیهانی که در این قلمرو شکل یافته و تصویر می شود چون محصول جهان بینی این انسان است تعریفی کاملا انسانی می یابد نظر بر این است که به همین دلیل بین مفاهیم کیهانی و انسانی در جهان بینی سنتی اشتراک وسیعی به وجود می آید . تاثیر اصل تناظر در معماری مقدس ، اشتراک ابعاد هندسی معبد -به عنوان نمونه کوچک شده کالبد حق (عالم)- و پیکر انسان است و به یک عبارت عمارت عالم و آدم یکی است این معنا سبب گشته در کیهان شناسی ادیان شرقی به ویژه اسلام اشکال هندسی ابعاد کیهانی را شرح نموده و هم آنها در ساخت معماریهای مقدس تجلی یابند در این میان دایره و مربع جایگاهی ویژه دارند جایگاهی که در متون کیهان شناسی هم بیانگر روح لاینتاهی عالم اند(به صورت دایره ) و هم بیانگر ابعاد یناهی آن (مربع) معماری مقدس دایره مربع کعبه هندسه مقدس نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای دکتر حسن بلخاری در مجله نشریه هنرهای زیبا شماره 24 زمستان 1384به چاپ رسیده است چکیده جایگاه کیهان شناختی دایره ومربع در معماری مقدس (اسلامی ) هنر و معماری سنتی مبتنی بر اصل تناظر میان عالم و آدم است.در ذهن بسیط انسان سنتی نسبتها و مفاهیم انسانی چنان بسط می یابند که دامنه وسیع کیهان را نیز در بر می گیرند و کیهانی که در این قلمرو شکل یافته و تصویر می شود چون محصول جهان بینی این انسان است تعریفی کاملا انسانی می یابد نظر بر این است که به همین دلیل بین مفاهیم کیهانی و انسانی در جهان بینی سنتی اشتراک وسیعی به وجود می آید . تاثیر اصل تناظر در معماری مقدس ، اشتراک ابعاد هندسی معبد -به عنوان نمونه کوچک شده کالبد حق (عالم)- و پیکر انسان است و به یک عبارت عمارت عالم و آدم یکی است این معنا سبب گشته در کیهان شناسی ادیان شرقی به ویژه اسلام اشکال هندسی ابعاد کیهانی را شرح نموده و هم آنها در ساخت معماریهای مقدس تجلی یابند در این میان دایره و مربع جایگاهی ویژه دارند جایگاهی که در متون کیهان شناسی هم بیانگر روح لاینتاهی عالم اند(به صورت دایره ) و هم بیانگر ابعاد یناهی آن (مربع) معماری مقدس دایره مربع کعبه هندسه مقدس

30 دی 1392

هویت شخصی و نظریه های جاودانگی

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم آقای امیر دیوانی در مجله پژوهشهای فلسفی و کلامی به چاپ رسیده است . هویت شخصی و نظریه های جاودانگی چکیده فکر و اندیشه بشری درباره مسئله جاودانگی و کیفیت آن همواره حساس و فعال بوده است و دعوت انبیای الهی به سوی ایمان به جاودانگی بر این حساسیت بسیار افزوده است. خصوصیات این تفکر و نتایج آن در فلسفه و کلام به طور عام و فلسفه و کلام اسلامی به طور خاص جلوه گرشده است در این عرصه های معرفتی طرفداران جاودانگی انسان همواره با دو مسئله بنیادی سر و کار داشته اند که هر رایی درباره آنها در مسئله اصلی تاثیر می گذارد امروزه این دو مسئله به مسئله (حفظ) هویت شخصی در زندگی جاودانه و مسئله ارتباط نفس و ذهن و بدن معروف است.در این مقاله تلاش می شود تا نخست آرای مختلف فیلسوفان و متکلمان مسلمان در ارتباط جاودانگی با مسئله (حفظ) هویت شخصی گزارش شود و در مرحله کیفیت برخورد هر رای در حل این مسئله تقریر می گردد. جاودانگی جسمانی جاودانگی رو انی هویت شخصی بدن طبیعی و مثالی ملاکهای هو هویت رابطه نفس و بدن

15 دی 1392

بررسی روشهای مطالعه جامعه شناسانه دین

درنوشتار حاضر تلاش شده است که روش های مختلف جامعه شناسی دین مورد بررسی قرار گیرد تا از این طریق آسیبهای را که مطالعه جامعه شناسانه از دین در پی دارد شناسایی و در نتیجه الگوئی از جامعه شناسی دین مطرح نماید تا از حیث روش فاقد مشکلاتی باشد که جامعه شناسی دین در وضعیت موجود با آن درگیر است؛ به همین منظور پس از طرح مسأله و بررسی ابعاد و سطوح مختلف دین، سه روش «اثباتی»، «تفسیری» و «انتقادی» مورد بحث قرار گرفته و پیش فرضهای اساسی آنها مشخص شده است. پس از آن ارتباط این روشها با جامعه شناسی دین و اینکه هرکدام چه سطح و یا بعد از دین را به عنوان موضوع جامعه شناسی دین بر می گزینند موشکافی شده که روش اثباتی بعد عینی، روش تفسیری بعد ذهنی و روش انتقادی هر دو بعد را به عنوان موضوع جامعه شناسی دین انتخاب مینماید. البته بررسی پیامدهای هریک و نقد شان نیز مغفول نمانده است.

13 آذر 1392

اندیشه‏ نظم نوین جهانی و فرهنگ‏

الگوی جامعه اطلاعاتی،بر اساس مادیت و مسایل‏ دنیوی پایه‏گذاری شده است اما مدل اجتماع اسلامی بر پایه‏ای مذهبی-سیاسی،اقتصادی-اجتماعی و سیستمی‏ فرهنگی مبتنی بر مسایل حقوقی و قانونی،استوار است. علما یعنی دانشمندان علوم مذهبی اسلامی،به ویژه‏ مجتهدین،با کارشناسان اطلاعاتی و طبقه روشنفکر جوامع مادی که اهداف اصلی آنان صرفا حول و حوش‏ مسایل اقتصادی،سیاسی و قانونی بوده و همچنین با طبقه کشیش مسیحیّت که فقط با مسایل دینی سرگرم‏ هستند،تفاوت بارزی دارند.علما یا دانشمندان اسلام را به عنوان مرجع تقلید می‏شناسند که فتاوی آنان در زمینه‏های سیاسی،قانونی،اقتصادی و فرهنگی صادر می‏گردد

7 آذر 1392

پایان تاریخ و آخرین انسان

«فرانسیس فوکویاما»متفکّر آمریکائی‏ ژاپنی‏الاصل با نوشتن مقاله‏ای تحت عنوان‏ «پایان تاریخ؟»1سروصدای زیادی بپا کرد.این‏ مقاله واکنش‏های فراوانی در کشورهای مختلف‏ دنیا برانگیخت و نویسنده را وادار به پاسخگویی‏ به آنها نمود.2سرانجام«فوکویاما»با توضیح و تشریح نظرات خود کتابی تحت عنوان«پایان‏ تاریخ و آخرین انسان»فراهم آورد.3با توجّه به‏ اهمیّت نظریّات فوکویاما از لحاظ تئوریک و اینکه وی‏ تا چند سال قبل از مشاوران وزارت خارجهء آمریکا بوده است و از این جهت او را می‏توان سخنگوی‏ دیپلماسی نسل جدید یا حداقل بخشی از آن‏ تلقی کرد،در این مقاله به معرّفی محتوای کتاب‏ وی خواهیم پرداخت.روشن است که در معرفی‏ یک کتاب چهار صد صفحه‏ای،آنهم در چند صفحه،تنها نکات مهم-به زعم راقم این سطور- می‏تواند به اجمال مورد توجه قرار گیرد و چه بسا حق مطلب نیز واقعا ادا نگردد.

28 آبان 1392

مرگ و بقای نفس‏ نقد و بررسی دیدگاه ابن سینا،سهروردی و ملاصدرا

نکته ؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد این مقاله به قلم محمد اسحاق عارفی کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی و پژوهشگر دانشگاه علوم اسلامی رضوی در مجله الهیات و حقوق زمستان 1384 - شماره 18 به چاپ رسیده است. چکیده ابن سینا از طریق رابطة علّی و معلولی و نبود چنین رابطه‏ای بین نفس و بدن،بقای نفس پس از مرگ را به اثبات رسانده است.ملاصدرا از جهات گوناگون،دلیل او را در این باره ابطال نموده است.با این حال،می‏توان گفت،نظریة ابن سینا فی‏نفسه تأمل‏برانگیز است،تمام اشکالات ملاصدرا نیز قابل ملاحظه است.سهروردی رابطة نفس و بدن را یک امر اضافی و ضعیف‏ترین امر قلمداد کرده،می‏گوید:با مرگ و فساد بدن،تنها رابطة مزبور از بین می‏رود،امّا خود نفس برای همیشه باقی است و هیچ‏گاه نابود نمی‏گردد.بر اساس نظریة ملاصدرا ذات و حقیقت نفس همان نشئة طبیعی و مادّی آن است که با بدن متّحد بوده و با مرگ و نابودی بدن نابود می‏گردد،امّا نشئة تجرّد آن همواره باقی است.نه فساد بدن در فساد این نشئه تأثیر دارد و نه کلمة نفس بر آن اطلاق می‏شود.

14 آبان 1392

صور جاودانگی

چکیده شاید بتوان جاودانگی را مهم ترین دغدغه بشر دانست, لذا کم تر کسی را می توان یافت که به این مسئله نیندیشد. توجه به تاریخ بشر نشان می دهد که او از دیرباز سودای جاودانه بودن را در ذهن خود می پرورانده است. با نگاه به کشفیّات باستان شناسان در باب انسان های ماقبل تاریخ و تمدن های یونان, بین النهرین, ایران, هند, چین, ژاپن, آفریقا و آمریکای جنوبی درمی یابیم که اعتقاد به جاودانگی در میان مردم این تمدن ها امری فراگیر بوده است وجود اسم های مختلف برای اشاره به جاودانگی انسان در زبان های مختلف نشان دهنده این واقعیت است که در باب چگونگی جاودانگی بشر نظریات مختلفی وجود داشته است. اما سؤال این است که این نظریات کدامند. آن چه مدنظر ماست, مفهوم فلسفیِ جاودانگی است. اما جاودانگی دارای کاربردهای عرفی نیز می باشد. انسانی که منشأ آثار خیر در جامعه می شود, در یادها زنده می ماند. این نوع جاودانگی را می توان (جاودانگی در خاطره ها) نامید

23 مهر 1392

تحليل عقلي جاودانگي در دوزخ (خلود)

لازم به ذکر است این مقاله در فصلنامه علمی پژوهشی انجمن معارف اسلامی سال دوم شماره دوم بهار 1385 به چاپ رسیده است. تحليل عقلي جاودانگي در دوزخ (خلود) از منظر ملاصدرا و علامه طباطبائي ره جعفر شانظري چكيده: در رويكرد عقلي به جاودانگي و خلود آدميان در جهان واپسين، پرسش هاي جدّي فراروي عقل قراردارد. و اين پرسشها ميان اصول معرفتي در حوزه فلسفه، ناسازگاري، تعارض و چالش هايي را به بار آورده است. حكيمان، خداوند هستي را وجود مطلق، خير محض و داراي رحمت واسعه شناخته و سرشت آدميان را به مقتضاي اصل سنخيت، بر ساختار وجود خداوند دانسته و او را مظهر خدا در جهان هستي معرفي كرده اند. از اين رو خطا، انحراف و لغزش هاي آدميان را از عوارض غيرلازم و غيردائم او مي دانند كه حجابي بر سرشت آنان مي اندازد و پس از زوال آن، انسان به ساختار اولي و جبلي خود باز مي گردد، زيرا قسر و منع هر موجود از مقتضاي طبيعت اش، و پايان پذير است. در اين مقاله ضمن طرح پرسش ها درمسأله خلود به تحليل پاسخ هاي عقلي از نگاه ملاصدرا و علامه طباطبائي(ره) پرداخته و سپس به بررسي، تحليل، تفسير عقلي و نقد آن اشاره شده و سرانجام و ارائه تئوري فلسفي بر مسأله جاودانگي در دوزخ را, كارآمد ندانسته است.

8 مهر 1392

پرواز روح و چگونگی زندگی پس از مرگ از دیدگاه سهروردی

موضوع معاد یکی از اصول راسخ دین و از مهمترین مقولاتی است که افکار انسانها، بویژه پژوهشگران و اندیشمندان را بخود مشغول نموده است و با طرح آراء و اندیشه ها در خصوص معاد،مبحث تناسخ همراه و همگام گردیده است،بگونه ای که کمتر مکتب و دینی را می توان که ردّ پای موضوع تناسخ در آن دیده نشود البته هندوان به داشتن این عقیده مشهورند.(بیرونی،ص 83،تئودور،ص 761) سهروردی از جمله حکیمان اندیشمندی است که در آغاز کتاب حکمت الاشراق خود به طرح موضوع معاد پرداخته و پس از آن،بحث بقای نفس را مطرح نموده است.

25 شهریور 1392

معاد شناسي صدرا

؛ لازم به ذکر است است از آنجا که یکی از رسالتهای این سایت اطلاع رسانی و تنوع محتوایی برای کاربران محترم است لذا از نویسندگان محترم دیگر با ذکر نام و مشخصات مقالاتی درج می گردد بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه محتوای آنها نمی باشد. مسئله معاد،که در اسلام بسیار مورد تاکید قرار گرفته بگونه‏ای‏ که حیات دنیوی بعنوان مزرعه و مقدمه‏ای برای حیات اخروی‏ منظور شده،در ادیان و مکاتب دیگر نیز از دیرباز مطرح بوده‏ است.این مسئله از اساسی‏ترین انسانی است که با بقا و سعادت وی ارتباط دارد و طبعا هیچ انسانی نمی‏تواند نسبت به آن‏ بی‏تفاوت باشد.

12 شهریور 1392

واکاوی دیدگاه های کلامی جدید در باب سرشت وحی نبوی، با تکیه بر مبانی حکمت متعالیه

چکیده: تاکنون چند دیدگاه عمده در توصیف و تشریح وحی نبوی، مطرح گردیده است؛ بر اساس دیدگاه کلاسیک، وحی، نوعی انتقال حقایق و اطلاعات به پیامبر است که از زبان طبیعی استقلال دارد. مطابق رأیی دیگر، وحی، مجموعه ای از افعال گفتاری خدا و ناظر بر ارتباطی زبانی میان خدا و پیامبر است. برخی دیگر، سرشت وحی را تجربه ی دینی نبی می انگارند و بر نوعی شهود عرفانی و مواجهه ی پیامبر با خدا تأکید می کنند. گروهی نیز، پدیده ی وحی را ماحصل نبوغ فکری و قریحه ی پیامبر تلقی کرده اند. بر اساس مبانی حکمت متعالیه، همچون وحدت تشکیکی وجود و اتحاد عاقل و معقول، می توان چنین اذعان نمود که وحی نیز، مانند وجود، حقیقتی واحد و دارای مراتب مختلفی است که تمامی موجودات عالم، بر اساس مرتبه ی وجودی خویش، از این فیض الهی، بهره مند می-گردند و با منشأ آن، اتحاد می یابند. برخی از دیدگاه های مطرح شده در این باب، اگرچه قابل نقد است، ولی می-تواند به عنوان مقدمه ای برای دریافت وحی نبوی قلمداد گردد و برخی دیگر نیز به رغم اینکه از جهاتی نمی تواند قابل انطباق کامل با فرایند وحی باشد، اما می توان آن را در مورد برخی از مراتب وحی نبوی پذیرفت. بنابراین، میان اقسام وحی، جز از نظر مرتبه، تفاوتی نیست. واژه های کلیدی: وحی، تشکیک وجود، اتحاد عاقل و معقول، تجربه ی دینی، شهود.

27 مرداد 1392

  • تعداد رکوردها : 223

ورود کاربر

حديث

لينک هاي مفيد