• فلسفه

  • کلام

  • اخلاق

  • مهدويت

به روز رسانی بخش پایان نامه ها

به روز رسانی بخش پایان نامه ها

8 تیر 1397

غزالی و اسماعیلیان (3)

كوتاه سخن در این باب آنكه ایشان وقتی از بازگردانیدن خلق از كتاب و سنت عاجز ماندند، آن دو را به حیلت گری و زبان بازی های فریبنده تأویل كردند و با جدا كردن مقتضی هر لفظ از آن، برای باطل ساختن معانی شرع از این كار بهره گرفتند و تأویل هایی را كه آراستند برای تنفیذ پیروی ایشان و بیعت و دوستی با آنان است، چه اگر به نفی محض و تكذیب مجرد لب می گشودند نه تنها دوستدارانی نمی یافتند بلكه خود نخستین هدف ها و نخستین كشته شدگان بودند.

24 خرداد 1397

مقايسه قاعده امكان اشرف ملاصدرا و اصل تكافؤ علّي دكارت

يكي از مهمترين وجوه مطالعه فلسفي، فلسفه تطبيقي يا همان تطبيق و مقايسه انديشه هاي فيلسوفان است كه بوسيله آن مي توان زواياي گوناگون انديشه هاي آنان را بدست آورد چرا كه فلسفه تطبيقي يكي از بهترين راههاي مشخص كردن و عيان كردن زواياي پنهان افكار فلسفي است و از طريق آن راه همدلي و همزباني ميان انديشه ها، جداي از تفاوتهاي جغرافيايي و غيره ميسر مي گردد. بنابرين, براي انجام اين امر ابتدا بايد از هر گونه پيشداوری و صدور احكام بدون محتوا خودداري كرد بلكه براي مطالعه تطبيقي دو انديشه، در درجه اول بايد آن دو نظام انديشه را مستقل دانست و ديگر اينكه در تطبيق دو فلسفه بايد هم وجوه اشتراك و هم وجوه اختلاف، استخراج و با هم مقايسه گردد. بنابرين مطالعه تطبيقي انديشه هاي فلسفي در درك ابعاد و نتايج ديدگاههاي فلسفي داراي اهميت خاصي است اهميت اين مسئله در روزگار كنوني از آنرو فزوني مي يابد كه انسان امروز بيشتر از انسان ديروز نيازمند گفتگو و تبادل افكار و همزباني است چرا كه براي بشر امروزي تداوم حيات فرهنگي و فكري در زندگي انزواگرايانه و انديشه جزمي بدون تعامل با انديشه هاي ديگر امكانپذير نيست از اينرو, فلسفه بمعناي تطبيق انديشه هاي نظري بنيادي بهترين امكان اين امر است. ملاصدرا بعنوان بزرگترين فيلسوف جهان اسلام كه توانست جريانهاي اصلي انديشه اسلامي را در قالب حكمت متعاليه عرضه نمايد با گذشت حدود چهار قرن از زندگي او، هنوز انديشه هاي فلسفي اش نسبت به گسترش انديشه هاي فلسفي برخي فيلسوفان غربي كمتر شناخته شده است. اين كمبود حتي در جامعه علمي و فلسفي ايران كه مركز نشر فلسفه اسلامي است مشهود مي باشد، شايد بتوان يكي از علل آن را حاشيه نويسي زياد بر آراء ملاصدرا و غفلت از نگاه منتقدانه و عقلاني به انديشه هاي او دانست. در حاليکه دربارة فيلسوفان غرب وضعيت بگونه اي ديگر است. از سوي ديگر كاستي در معرفي انديشه هاي ملاصدرا به جهان غرب باعث غفلت نسبي از او در انديشه هاي فلسفي غربي شده است در حاليكه مسائل مهمي كه وي در فلسفه طرح كرده است چون اصالت وجود، تشكيك وجود، وحدت و كثرت، حركت جوهري، مسائل نفس و غيره مي تواند منشأ طرح مطالب جديد در انديشه غربي گردد. از اينرو توجه به آراء صدرالمتألهين، خصوصاً تطبيق آن با آراء فيلسوفان برجسته غربي اهميت زيادي دارد.

22 خرداد 1397

غزالی و اسماعیلیان (2)

مروری بر فضایح الباطنیّة، مهم ترین كتاب وی در این زمینه باب سوم یكی از باب های بسیار مهم كتاب و دارای دو فصل و عنوان آن چنین است: در درجات حیله های ایشان (كه در فصل نخست شرح داده می شود) و سبب فریفته شدن بدان ها، با آنكه فسادش آشكار است (فصل دوم).

21 خرداد 1397

  • تعداد رکوردها : 263

    سرّ هیبت انگیز تجربه ی دینی از دیدگاه «رودلف اتو»

    تا سال های سال، آن چه کانون مبحث خداشناسی را تشکیل می داد، تاکید بر برهان ها و معیارهای عقلانی بود. اثبات وجود و خصایل ذات باریتعالی، به خصوص از طریق پیمودن طرق استدلال های عقلانی باب بود و رواج داشت. نزد علمای مسلمان و نیز بر بستر فلسفه ی غرب، آن چه رسمیت داشت، عقل گرایی در وادی خداشناسی بود. اما اخیرا در مباحث و پژوهش های الاهیات، تکیه و تأکید بر «تجربه ی دینی» نیز به چشم می خورد. تجربه ی دینی، نه بر معرفت شناسی های دقیق عقلانی و نظری بلکه بر احساس اتکا و الحاق مطلق و یکپارچه با مبدأ و معاد یکه و یگانه ی جهان، خداوند، استوار است.

    28 اردیبهشت 1397

    مقاصد انسانی شریعت در فقه امامیه (2)

    جنبه های عام مقاصد شریعت آنچه در این نوشتار مطرح می شود، مقاصد انسانی شریعت است. اسلام در کنار نگاه ویژه ای که به مؤمنان و مسلمانان دارد، مقاصد انسانی را نیز جدای از دین و مسلک مردم مد نظر قرار داده است.

    20 اردیبهشت 1397

    الهیات

    الهیات که شامل الهیات طبیعی به شیوه ی ارسطو نیز می شود، در ترجمه ی لفظی به معنای «بحث درباره خداوند» است. این توصیف بسیار کلی است، همان طور که قدیس توماس آکویناس در جامع الهیات می نویسد: «الهیات مندرج در تعالیم مقدس به لحاظ نوع با الهیاتی که بخشی از فلسفه است تفاوت دارد». امروز این معنای کلی شامل تأمل درباره یافته های جامعه شناسی در زمینه دین عرفی یا قومی نیز می شود. به معنای محدودتر، الهیات را می توان تأمل روش مند درباره ی وحی الهی تعریف کرد به نحوی که بتوان آن را به دیگران ارائه و از آن در بحث های استدلالی و عقلی استفاده و دفاع کرد. در این صورت، الهیات به معنای مطالعه محتوای متونی است که صحت و اصالت آن ها قطعی دانسته می شود

    15 اردیبهشت 1397

    تناسخ افلاطونی در جهان اسلام

    پیش از افلاطون (347 ق م) مراد از روح، نیروی زندگی بود و پس از جدایی از بدن به صورت سایه در تولد های مجدد یا در دوزخ به زندگی ادامه می داد و در نتیجه مرگ نا پذیر بود. آن چه افلاطون درباره ی روح و سرنوشت آن پس از جدایی از بدن می اندیشد، چیزی برتر از این اندیشه ها است. به نظر او روح ذات خردمند آدمی است. وی گاهی روح را متشکل از سه جزء خردمند و دلیر و پایبند به هوس می داند، همان گونه که برای جامعه سه گروه فیلسوفان حکمران، سپاهیان و کارگران را تصور می کند.افلاطون می گوید: روح پس از جدایی از تن و گذاراندن مراحلی دشوار وارد چرخه ای می شود که در آن سه زن به نام های لاخه سیس، کلوثو و آتروپوس با جامه های سفید و تاج گلی بر سر روی تخت های نشسته اند

    13 فروردین 1397

    • تعداد رکوردها : 214

    نگاهی بر مبانی و آموزه های اخلاق مسیحیت

    نظریه پردازان حوزه ی اخلاق نظام های اخلاقی را با توجه به تأثیراتی که در حوزه ی اخلاق فردی و اجتماعی دارند نقد می کنند. از جمله ی این نظام ها آموزه های اخلاقی مسیحیت است. آموزه هایی چون: اعتقاد به خداوند و ارتباط او با طبیعت و انسان ها، عقاید خاص درباره ی شخصیت و رسالت حضرت مسیح و نظریه هایی در مورد گناه و عمق گسترده ی آن، که همگی اثرات زیادی بر اخلاق مسیحیت گذاشته اند. از آنجا که درک صحیح نقدهای وارد به اخلاق مسیحیت در گرو فهم درست آموزه ها و مبانی این نظام اخلاقی است، هدف عمده ی این پژوهش به تحلیل و بررسی اخلاق مسیحیت با توجه به کتاب مقدس اختصاص دارد. از این رهگذر اخلاق مسیحیت را در دو بخش آموزه ها و مبانی بررسی می کنیم.

    9 تیر 1396

    بنیاد انسان شناختی اخلاق در حکمت متعالیه

    انسان از آغاز تا انجام حیاتش با حرکتی جوهری از منازل بی شمار مسیر تکاملی می گذرد. این حرکت به حالت های گوناگون قهری، اختیاری، اشتدادی و تضعفی است. اعمال اختیاری ویژه ای که به کسب هیئات و ملکاتی خاص و در نتیجه کمال وجودی انسان می انجامد نیل به مقامات رفیع را ممکن می سازد. این کمالات وجودی به جهت یگانگی "وجود" و "خیر" در حکمت متعالیه، کمالات ارزشی اخلاقی نیز هستند و به جهت توقفی که بر افعال اختیاری دارند منشأ ارزش اخلاقی آن افعال می شوند. چنین ربطی میان انسان شناسی، با پژوهشی درباره واقع و اخلاق، به عنوان قلمروی ارزشی، ناشی از دو مبنای فلسفی در اندیشه صدرالمتألهین است: نخست حرکت جوهری و اشتدادی، و دوم یگانگی "وجود" و "خیر".

    6 خرداد 1396

    تزكيه نفس و آثار آن در قرآن

    تزكيه نفس از رذائل اخلاقى و شهوات نفسانى به جهت آثار و فوائدى كه براى انسان دارد مورد توجه تمام ملت ها و اديان الهى بوده و آنان براى تحصيل اين امر از روش هاى گوناگونى بهره مى جسته اند. اهل كتاب يعنى يهود، نصارى و مجوس نيز به تزكيه نفس اهتمام زيادى مىورزيدند و در كتب آنان دستورهاى فراوانى براى اصلاح نفس و تهذيب آن از شهوات وجود دارد; چنان كه قرآن كريم در آياتى به برخى اعمال آنان براى تهذيب نفس همچون تلاوت آيات الهى و خواندن نماز در نيمه هاى شب گوشه گيرى از مردم براى عبادت و خودسازى ترك دنيا و انتخاب رهبانيت اشاره كرده است. اسلام نيز براى تزكيه نفس و تطهير پيروان خود از آلودگيهاى كفر و گناه و اخلاق ناپسند اهميت زيادى قائل شده است.

    22 اسفند 1395

    اِستغفار: آمرزش خواهى

    واژه استغفار به معناى درخواست مغفرت از ريشه «غ ـ ف ـ ر» در لغت به معناى پوشش است، چنان كه گفته مى شود: «اصبغ ثوبك بالسواد فهوأغفر لوسخه = لباست را رنگ سياه كن تا در برابر چرك پوشاننده تر باشد». به كلاه خود نيز از آن جهت كه سر را از آسيبها مى پوشاند، مِغفَر مى گويند و پارچه اى را كه به صورت آستر، يك سوى لباس را پوشش مى دهد، غَفَر مى نامند. استغفار در اصطلاح، به معناى درخواست زبانى يا عملىآمرزش و پوشش گناه* از پيشگاه خداوند، و هدف از آن درخواست مصونيّت از آثار بد گناه و عذاب الهى است. كيفيّت پوشاندن گناه از بحث استغفار خارج است و از جمله افعال الهى به شمار مى رود و از آن تحت عناوين غفران، عفو، تكفير* سيّئه و تبديل آن به حسنه بحث مى شود. برخى، واژه استغفار در آياتى از قرآن را به ايمان، اسلام يا گزاردن نماز تفسير كرده اند كه به مصاديق استغفار در مقام عمل اشاره دارند. در شريعت اسلامى، استغفار به صورت بهترين عبادت و دعا*مطرح، و فراوانى انجام دادن آن توصيه شده و شاخص ترين تعبير از آن، با جمله «استغفر الله» است.

    22 اسفند 1395

    • تعداد رکوردها : 66

    بازگشت مردگان

    پدیده مهمی که در دوران ظهور اتفاق خواهد افتاد، حضور دوباره افرادی است که از دنیا رفته اند. این پدیده رجعت نام دارد. رجعت در لغت به معنای بازگشت است. شیخ مفید نیز اصطلاح رجعت را چنین تعریف می کند: «خداوند گروهی از مردگان را با همان شکل و بدن خود به دنیا بازمی گرداند.» رجعت از باورهای مذهب تشیع است. آیات فراوانی از قرآن کریم بر این حقیقت دلالت می کند. خداوند در آیه 83 سوره نمل می فرماید: (وَیوْمَ نَحْشُرُ مِنْ کُلِّ أُمَّةٍ فَوْجًا مِمَّنْ یکَذِّبُ بِآیاتِنَا فَهُمْ یوزَعُونَ)؛ روزی که از هر ملتی گروهی- از آنان که آیات ما را تکذیب می کردند- گرد می آوریم و آنان را به صف برانند. مرحله نخست در اولین لحظات قیام اتفاق می افتد. در این مرحله، گروهی از یاران امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) رجعت می کنند که جزء سیصد و سیزده یار امام هستند

    15 اردیبهشت 1397

    هزاره گرایی و رسانه های جمعی در هزارۀ جدید

    هزاره گرایی امروزه به یک صنعت فرهنگی ترس بسیار مهم تبدیل شده است که کالاهای فرهنگی و ایدئولوژیکش _ کتاب، فیلم، بازی های ریانه ای، پوستر و غیره _ را در ظاهر برای آگاه کردن مردم از وقایع جهان گستر پیش رو و فرونشاندن ترس آنان و در باطن به منظور سودجویی به سراسر جهان می فروشد. صنعت فرهنگی سرمایه داری نه تنها به هزاره گرایی دامن می زند و از آن طریق سودجویی می کند، بلکه مخالفان هزاره گرایی را نیز به این بازی کشانده و به آنان نیز این ترس را می فروشد. در این مقاله، به این نکته می پردازیم که این صنعت چگونه با تولید محصولات فرهنگی مختلف هزاره گرایی را به عنصری از فرهنگ مردم پسند جهان تبدیل کرده است.

    13 فروردین 1397

    چشم دجّال در روایات شیعه و اهل تسنن

    در جوامع روایی شیعه و اهل تسنّن، روایات بسیاری دربارۀ چشم دجّال وجود دارد. این روایات هرچند در نگاه نخست، دارای گونه های مختلف و بعضاً متناقضی هستند، اما با دقت نظر و بررسی دقیق مضمون آن ها، درمی یابیم به یکدیگر مرتبطند. این نوشتار با روش گردآوری کتابخانه ای و با مراجعه به منابع شیعه و اهل سنت و با شیوه توصیفی _ تحلیلی (تحلیل محتوایی) به این مسئله پرداخته است که راه جمع بین روایات متناقض موجود در جوامع حدیثی اهل تسنن و شیعه دربارۀ ویژگی های چشم دجال و حاصل این راه کار چیست؟ آن گاه نتیجه می گیریم که یک چشم دجال، به طور کامل کور است و چشم دیگر، نابینای نسبی است. برجستگی و از حدقه درآمدن، ویژگی چشم راست دجال، و درخشش همانند ستاره، ویژگی چشم چپ اوست. در برخی روایات نیز از نوشتۀ میان دو چشم دجّال سخن به میان آمده که می تواند کنایه از ثبوت و وضوح کفر دجّال باشد.

    13 فروردین 1397

    نقد و بررسی آراء مدعیان مهدویت: با تکیه بر آراء احمد الحسن

    احمد بن اسماعیل معروف به احمد حسن، یکی از مدعیانی است که در سال های اخیر به ادعای این که امام مفترض الطاعه، مهدی، قائم، وصی امام مهدی، نوۀ آن حضرت و یمانی است، برای خود شهرتی به هم زده و در گوشه و کنار عده ای را فریفته و با خود همراه کرده است. وی و طرف دارانش برای اثبات ادعاهای خود به برخی از روایات تمسک جسته اند. در این نوشتار، تلاش شده است به اختصار برخی از مستندات وی به نقد کشیده شود و خبط و خطاهای نهفته در آن گوشزد شود. تقطیع روایات، تحریف نظر دانشمندان شیعه، ناتوانی در فهم معنای روایات، استناد به نقل های شاذ، استناد به نسخه بدل ها، برداشت سطحی از روایات، استناد به روایات اهل سنت، حذف روایات مخالف، تعارض درونی و بیرونی برخی از نقدهایی هستند که می توان برای مستندات آن ها برشمرد.

    26 اسفند 1396

    • تعداد رکوردها : 187
  • پربيننده ترين مطالب

  • آخرین مطالب

 
 
 

حدیث

 

امام كاظم عليه ‏السلام : إنَّ لِلّهِ عِبادا فِي الأرضِ يَسعَونَ في حَوائجِ النّاسِ هُمُ الآمِنونَ يَومَ القِيامَةِ

خداوند در زمين بندگانى دارد كه براى برآوردن نيازهاى مردم مى‏كوشند؛ اينان ايمنى يافتگان روز قيامت‏ اند .

کافى : جلد ۲ ، صفحه ۱۹۷