• فلسفه

  • کلام

  • اخلاق

  • مهدويت

اسفار اربعه از منظر امام عارف خمینى رحمه‏الله

در این مقال بر آنیم تا به سیر و سلوک انسان در سفرهاى چهارگانه عرفانى از منظر امام عارف، پارساى نالان شب، ظلمت شکاف قرن، شورشگر بزرگ عصر و بانگ زن «حىّ على الفلاح» یعنى خمینى کبیر رحمه ‏الله بپردازیم و تطبیقى با دیگر عارفان، به ویژه مرحوم قمشه‏اى، داشته باشیم. نخست کلید واژگان بحث را تعریف و تفسیر مى‏کنیم و سپس اسفار اربعه را مطرح وتفاوت دیدگاه امام عارف خمینى رحمه ‏الله را با سالکان، عارفان و حکیمان بزرگ تبیین مى‏نماییم و به این سخن دست مى‏یابیم که دیدگاه امام خمینى رحمه ‏الله مطابق برهان، عرفان و قرآن است و توجه خاص او براساس جهان‏بینى صحیح فلسفى و عرفانى استوار گردیده است. و در پایان به چکیده‏اى از سفرهاى معنوى از منظر عارفان و حکیمان پرداخته‏ایم.

14 خرداد 1396

عقلانیت رئالیسم متافیزیکی

فیلسوفان تحلیلی معاصر، وجودشناسی را شاخه ی معرفتی مستقلی به شمار نمی آورند و به همین علّت، هر گونه بحث درباره ی رئالیسم متافیزیکی را نامشروع و بی معنا تلّقی می کنند. نویسنده در این مقاله، با محور قرار دادن نوعی رئالیسم معتدل، از معنا داری رئالیسم متافیزیکی جانبداری می کند. وی در ضمن، نشان می دهد بیشتردلایلی که برای اثبات بی معنایی رئالیسم طرح شده بر پیش فرض های ضدرئالیستی استوارند و در نهایت خود ویرانگر خواهند بود. همچنین، در این مقاله، به پاره ای از زمینه های تاریخی شکل گیری ضد رئالیسم اشاره خواهد شد.

6 خرداد 1396

تعریف حکمت

کلمه ی حکمت در مواضع متعددی از کلام الله مجید آمده و اغلب نیز قرین «کتاب» قرار گرفته است. همین اقتران کتاب و حکمت، قرینه ای تواند بُوَد که هوشیاران به معنی حقیقی کلمه پی ببرند، ولی از قرن دوم هجری به بعد با ترجمه و نشر فلسفه و معارف عقلی یونانی، کلمه ی حکمت، معادل «سوفیای» یونانی نیز به کار رفته است. از اینجاست که مترجمان کتب و رساله های یونانی، لغت «فیلسوفیا»ی یونانی را به «حُب الحکمه» ترجمه و به بیان دقیقتر، "تعبیر" کرده اند. حال آنکه اساساً کلمه ی حکمت با سوفیای یونانی هیچ اشتراکی در معنا و ریشه ندارد و با کلمه ی یونانی hegema که به معنی هدایت و ارشاد است، همریشه و هم معنی تواند بُوَد.

6 خرداد 1396

تحليل و بررسي حركت جوهري يا فرد سيّال مقوله جوهر

فيلسوفان مسلمان تا پيش از ملّاصدرا، اغلب حركت جوهري را انكار و آن را نقد مي كردند. سرانجام، ملّاصدرا در حكمت متعاليه ي خود به تجزيه و تحليل دقيق حركت جوهري پرداخت؛ به گونه اي كه اعتقاد به اين حركت نقشي اساسي در فلسفه ي وي ايفاء كرد. نگاه ملّاصدرا به اين بحث منحصر به فرد است؛ وي با بكارگيري برخي از لوازم حركت، به اثبات حركت جوهري مي پردازد. در آغاز مقاله ي حاضر، نويسنده با تبيين برخي از لوازم حركت (مانند مسافت) و تحليل فرد سيّال مقوله ي جوهر، تلاش مي كند تصوير دقيقي از حركت جوهري را ارائه كند. وي در ادامه، با تحليل وجوه نياز حركت به موضوع، بي نيازي حركت از موضوع را اثبات مي كند، و در پايان، با نيم نگاهي كه به دلايل حركت جوهري مي اندازد، اين دلايل را در دسته بندي تازه تري قرار مي دهد.

6 خرداد 1396

  • تعداد رکوردها : 243

    آثار شیخ مفید در موضوع امامت و فلسفه در اسلام

    مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد . کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد. آثار شیخ مفید در موضوع امامت و فلسفه در اسلام "شیخ مفید" از فقها و علمای بزرگ شیعی می باشد که خدمات علمی او زبانزد است و فعالیت های فکری و پژوهشی اش در تولید آثار ارزشمند، در محافل علما و حوزه های علمیه، مشهور و مورد تمجید فراوان می باشد. آثار شیخ مفید را دویست کتاب و رساله علمی ذکر کرده اند که موضوعات آنها کلام، فقه، اخلاق، حدیث، امامت، تاریخ و اصول فقه می باشد. گستردگی و کثرت آثار علمی شیخ مفید مانع معرفی آنها حتی به اجمال در این فرصت می گردد، لکن می توان به مناسبت بزرگداشت مقام والای این فقیه و عالم پرتلاش، به برخی از آنها اشاره نمود.

    13 بهمن 1395

    آیا شفاعت، نوعی شرک است؟

    مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد . کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد. آیا شفاعت، نوعی شرک است؟ نویسنده: محمد مهدی تبریزی قیامت، مجازات اخروی و شبهات شفاعت اخروی چگونه با قانون مجازات سازگار است؟ در باب شفاعت اشکالات متعددی شده است که به برخی از آنها اشاره می کنیم.

    4 بهمن 1395

    اراده الهی

    مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد . کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد. اراده الهی نویسنده : حسن رضايي اراده از نظر لغوی حداقل در دو معنا استعمال شده است؛ یکی تصمیم گرفتن بر انجام کاری و دیگری خواستن و دوست داشتن مسأله اراده خداوند متعال یکی از دشوارترین مسائل فلسفی مابعدالطبیعه است که اختلافات زیادی را در میان فلاسفه بر انگیخته است. گروهی آن را صفت ذاتی و زائد بر ذات برشمرده اند و گروهی دیگر آنرا عین ذات دانسته اند و آنرا به علم الهی به نظام اصلح بازگردانده اند. گروهی دیگر آنرا از عوارض ذات پنداشته اند و برخی دیگر آنرا نخستین مخلوق الهی برشمرده اند و اختلافات دیگری که در این زمینه وجود دارد که مجال ذکر همه آنها در این نوشتار نیست.

    2 بهمن 1395

    عمل به دین آسان است یا سخت؟

    مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد . کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد. عمل به دین آسان است یا سخت؟ بسیاری، گمان می کنند، عمل به دین سخت است، لذا دنبال آن نمی روند و هرچه می شود، از آن فرار می کنند، عده ای هم با اینکه قدری، اعمال دین را انجام می دهند، باز دین را محدود کننده تلقی می کنند و صرفاً بخاطر اینکه از عواقب گناهان می ترسند، به دین پایبندند. آیا واقعا دین سخت است؟ یا باید جور دیگری اندیشید؟

    1 بهمن 1395

    • تعداد رکوردها : 197

    تأملي در «خُلق عظيم»

    به نام آنكه با قلم زبرجد بر دفتر ياقوت، نوشت و به آن سوگند ياد كرد (ن وَالقَلَمِ و َ ما يَسطُرونَ) و سلام او بر سيّد اولاد آدم، معتكف درگاه عزّت و مجاور محلّه محبت. انساني كه در خلوت «اَواَدني» گام نهاد و به خُلق عظيم آراسته شد. پيچيدگي وجود آدميان و راز آلود و اسرارآميز بودن آن به گونه اي است كه آراء و انظار در حوزه انسان شناسي به تفاوت درآمد و دشوارترين پرسش در اين قلمرو، پرسش از چيستي اوست. گاه او را تك انگار و گاه دوانگار شناخته اند و در تفسير هر يك، شماري چند از تئوريها و نظريه ها پديد آمد. اما در اين سخن وفاق حاصل شد كه انسان از سه ساحت انديشه، عواطف و رفتار جداناپذير است و با هم بودن و درهم تنيدن اين سه ساحت، به حدّي است كه يك واقعيت را نشان مي دهد و تجزيه آنها امري غيرواقع بينانه و يا غيرممكن مي باشد. در اين مقاله با توجه به پيوند غيرگسست اين سه ساحت، نخست به معناي «خُلق»، «اخلاق»، «نظامهاي اخلاقي» و «مسلك هاي پرورشي» اشاره رفته و پس از آن به تحليل و بررسي نظام اخلاقي و روش تربيتي دين اسلام نگاه شده و سرانجام به معناي عظمت خُلق و سرّ اتصاف پيامبر اعظم به «خُلق عظيم» پرداخته و به اين نتيجه دست يافتيم كه اخلاق پيامبر اسلام بازتاب اخلاق خداوند است.

    25 شهریور 1392

    نیت اخـلاقی (از دیدگاه کانت و اسلام)

    یکی از مسائلی که مکاتب اخلاقی به ندرت به آن پرداخته اند مسأله ی «نیت» است. از جمله مکاتبی که این مسأله را مورد توجه قرار داده اند مکتب اخلاقی کانت و مکتب اسلام است. هریک از این مکاتب با دیدگاهي خاصی به این موضوع توجه کرده اند و تعریفي ویژه از نیت ارائه داده اند، که این امر تأثیري شگرف درگستره ی فعل اخلاقی دارد. «کانت» نیت فعل اخلاقی را به نیت انجام تکلیف و ادای وظیفه منحصر کرده است. این نگاه دایره ی فعل اخلاقی را بسیار محدود می کند؛ و از آنجا که مکتب او انگیزه ای جز ادای تکلیف را اخلاقی نمی داند، نمی تواند در افراد محرکي فعال و مؤثر برای انجام کار اخلاقی ایجاد کند. در مقابل، اسلام با در نظر گرفتن قصد تقرب به خدا که عنوانی جامع و فراگیر برای فعل اخلاقی است سایر انگیزه های خیر از جمله: کمک به دیگران، رسیدن به کمال، ترس از عقاب و ... را هم در بر مي گيرد. زمینه ای گسترده برای انجام فعل اخلاقی فراهم کرده است که افراد مختلف با کنش ها و انگیزه های متفاوت را در بر مي گيرد؛ لذا می توان گفت اسلام به موضوع نيت نگاه فراگیر و جامع تری دارد. این تفاوت ناشی از مبانی و اصولی است که این مکاتب برای اخلاق قائل هستند

    20 مرداد 1392

    • تعداد رکوردها : 54

    آشنايي با مفاهيم و اصطلاحات نشانه‏هاي ظهور

    مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد . کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد. آشنايي با مفاهيم و اصطلاحات نشانه‏هاي ظهور ابراهيم شفيعي سروستاني متناسب با بررسي نشانه‏هاي ظهور، در اين شمارة مجله، برخي مفاهيم و اصطلاحات مرتبط با اين موضوع را كه معمولاً در كتاب‏ها و آثار مؤلفان اسلامي از آنها ياد مي‏شود، بررسي مي‏كنيم:

    18 مهر 1395

    نظریۀ شهید مطهری دربارۀ ادعای مهدویت مختار؛ توهّم یا واقعیت

    مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد . کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد. نظریۀ شهید مطهری دربارۀ ادعای مهدویت مختار؛ توهّم یا واقعیت سیدمحمد مرتضوی چکیده اندیشۀ مهدویت به معنای قیام یکی از فرزندان رسول خدا(ص) به نام حضرت مهدی(عج)در آخر الزمان، میان شیعه و اهل سنت مشترک است. گرچه این دو گروه در تفسیر واژۀ مهدی که مقصود مهدی نوعی است یا مهدی شخصی اختلاف نظر دارند؟ براساس این اندیشه، در تاریخ اسلام عدّه ای با ادعای مهدویت جامعۀ اسلامی را تا مدّتی مشغول ساخته و سبب انحرافاتی شده اند و به عده ای نسبت داده اند که آنان دربارۀ بعضی ادعای مهدویت داشته اند. از جمله شهید مطهری بر این باور است که مختار ثقفی دربارۀ محمد بن حنفیه _ فرزند امیرالمؤمنین(ع)_ ادعای مهدویت داشته و خود را نایب او معرفی کرده است و با توسل به این شیوه توانسته بود حمایت مردم را جلب کند. نوشتار حاضر با هدف نقد و بررسی این ادعا فراهم آمده و با مراجعه به منابع تاریخی، حدیثی، تراجم، رجال و با توجه به کاربرد واژۀ مهدی در متون ادبی و حدیثی، اعتقادات مختار، ادعای امامت نکردن محمد بن حنفیه، حمایت امامان شیعه ار حرکت مختار و تأیید دانشمندان اسلامی به این نتیجه رسیده است که ادعای یادشده پشتوانۀ علمی ندارد و توهّمی بیش نیست. افزون بر این که خود ایشان دلیلی بر ادعای خود اقامه نکرده است که مشروح مستندات را باید در همین نوشتار جست وجو کرد.

    18 مهر 1395

    آسیب شناسی مردم آخرالزمان

    مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد . کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد. آسیب شناسی مردم آخرالزمان نویسنده : محمود مطهری نی نمای آخرالزمان را از زاویه های مختلف می توان به تماشا نشست: مناطق جغرافیایی، اماکن خاص، انسان ها و طبقه های مختلف اجتماعی مردم و... . در این نوشتار به سیمای مردمان در آخرالزمان خواهیم پرداخت و امید است که همگی با اطلاع از این آسیب ها بتوانیم به نحوی خطّ مشی زندگی خویش را انتخاب کنیم که به حداقل آفات مبتلا شویم. برخی از این آسیب ها مربوط به جنسیت، قشر و طبقه خاصی نمی شود که از آن با عنوان آسیب های عمومی یاد می کنیم. برخی آسیب ها نیز مربوط به جنسیت ها و اقشار خاصّی است که به اختصار به آنان نیز خواهیم پرداخت

    18 مهر 1395

    اخلاق زمینه ساز ظهور در قلمرو خانواده (1)

    مبنای فعالیت این وب سایت اطلاع رسانی علمی گسترده و متنوع می باشد بر این اساس از تمامی مقالات محققین ، پژوهشگران و سایتهایی که محتوای قلم و موضوعات پژوهش شان متناسب با فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی است با ذکر نام محترمشان مقالات مناسب باز نشر می گردد. بدیهی است انتشار این مقالات به منزله تایید همه یا بخشی از آن نمی باشد و مسئولیت محتوای مقالات به عهده نویسنده محترم می باشد . کاربران محترم می توانند نظرات خود را در پایان هر مقاله ، با نام حقیقی یا مستعار مطرح نمایند . بدیهی است که نظرات و پیامهایی که نافی قانون و ادب نباشد و حاوی تهمت و توهین و هتک حرمت شخصیت های حقوقی و حقیقی نیستند پس از بررسی منتشر خواهند شد. اخلاق زمینه ساز ظهور در قلمرو خانواده (1) فرح رامین چکیده اخلاق زمینه ساز به عنوان بخشی از اخلاق اسلامی، فضایل و رفتارهای اخلاقی برگرفته از آموزۀ انتظار را _ که شرایط فردی و اجتماعی را برای ظهور امام زمان(عج) فراهم می آورد _ بررسی می کند. در اخلاق زمینه ساز، غایت فعل اخلاقی، رسیدن به سعادت حقیقی، یعنی محقق شدن ظهور است. اخلاق در قلمرو خانواده، در طول تاریخ، مورد توجه جدی پیشوایان معصوم و علمای اخلاق قرار گرفته و بخشی از حکمت عملی (تدبیر منزل) است که امروزه به عنوان حوزه ای از اخلاق کاربردی در نظر گرفته می شود و عرصه های مختلف اخلاق کاربردی چون اخلاق ازدواج، اخلاق همسری، اخلاق جنسی، اخلاق مدیریت، اخلاق مادری و اخلاق تربیت را دربر می گیرد. در این نوشتار، پس از بررسی مبادی تصوری و شناخت مفاهیم خانواده، اخلاق و دین، با ارائه تعریفی جامع از اخلاق زمینه ساز، کوشیده ایم فضایل و رفتارهای اخلاقی برگرفته از آموزۀ انتظار را در حوزه های هفت گانۀ اخلاق در خانواده (خانواده هسته ای) مورد توجه قرار دهیم. در این راستا، اوصاف و افعال اخلاقی ورع، اجتهاد، عفت و سداد را _ که برگرفته از روایت شریف «اعینونی بورعٍ و اجتهادٍ و عفةٍ و سدادٍ» است _ منشور اخلاقی اخلاق زمینه ساز دانسته و مهم ترین جلوه ها و آثار آن ها را در روابط بین همسران و والدین با فرزندان واکاوی کرده ایم؛ شاید بدین وسیله طرحی نو در انداخته و گامی _ هرچند اندک _ برای ترویج اخلاق مهدوی برداشته باشیم.

    20 شهریور 1395

    • تعداد رکوردها : 171
  • پربيننده ترين مطالب

  • آخرین مطالب

 
 
 

حدیث

 

امام جواد عليه ‏السلام : مَنْ زارَ عَمَّتى بِقُم فَلَهُ الجَنَّةُ

كسى كه عمّه‏ ام را در قم زيارت كند او اهـل بهشت است.

سفينة البحار: ج2 ،ص376